IPINAMIGAY NIYA ANG PANGKASAL NAMING BAHAY SA “FIRST LOVE” NIYA — KAYA IBINENTA KO ANG BUONG 18-STORY BUILDING NAMIN.

IPINAMIGAY NIYA ANG PANGKASAL NAMING BAHAY SA “FIRST LOVE” NIYA — KAYA IBINENTA KO ANG BUONG 18-STORY BUILDING NAMIN.

Nang tumawag si Marco, kakatanggal pa lang ng mga tahi ko sa ospital.

Nakaipit pa rin sa ilalim ng braso ko ang envelope na naglalaman ng aking medical records.

Sa kabilang linya, narinig ko ang pamilyar niyang boses:

“Tala, nakabalik na ng Pilipinas si Patricia. Wala pa siyang matutuluyan ngayon. Di ba bakante naman yung penthouse natin sa tuktok? Patirahin muna natin siya doon ng ilang araw.”

Umihip ang malamig na hangin mula sa labas ng ospital. Biglang humapdi ang sariwang sugat sa aking tiyan.

Napayuko ako at tinitigan ang dumi sa gilid ng aking envelope. Nayupi ko na pala ito dahil sa higpit ng hawak ko.

Bigla kong naalala ang nangyari labinlimang araw na ang nakalilipas.

Noong mga oras na nakabaluktot ako sa sakit sa emergency room bed, sunod-sunod ko siyang tinawagan nang dalawampu’t pitong beses.

Ang unang tawag, walang sumasagot.

Sa ikasiyam na tawag, kusang naputol ang linya.

At sa huling tawag—ang pang-dalawampu’t pito—tatlong porsyento na lang ang baterya ng telepono ko.

Lumapit sa akin ang isang nurse at mahinang nagtanong:

“Ma’am, wala pa po ba ang pamilya niyo?”

Sa tindi ng sakit, hindi ko na kayang bumuo ng isang buong pangungusap. Ang tanging nagawa ko na lang ay yakapin ang aking cellphone sa aking dibdib.

Pagkatapos noon, bumukas ang ilaw ng operating room.

Narinig ko ang doktor na humihingi ng pirma para sa consent form. Narinig ko rin ang bulong ng isang nurse:

“Hindi ma-contact ang asawa ng pasyente. Unahin na natin ang emergency procedure, lagay natin sa record.”

Noong gabing iyon…

Nasa NAIA Terminal 1 si Marco, masayang naghihintay sa pagdating ni Patricia.

Nag-post pa si Patricia sa kaniyang My Friends list sa Facebook. Sa likod ng salamin ng airport, makikita ang makukulay na ilaw ng Maynila. Suot ni Marco ang kulay abong jacket na ako mismo ang bumili para sa kaniya. Nakayuko siya, hawak ang maleta ni Patricia.

Ang caption? Isang maikling linya na tila sumaksak sa puso ko:

“Matapos ang maraming taon ng paggala sa ibang bansa, sa wakas, may sumalubong na rin sa akin pauwi.”

Gising na ako noon mula sa anesthesia. Tuyong-tuyo ang aking lalamunan na tila ginasgasan ng papel de liha.

At ngayon…

Sa telepono, napakadali para sa kaniya na banggitin ang salitang “tahanan.”

“Hindi siya sanay sa hotel, Tala. Mahina ang katawan niya. Alam mo naman, mababaw ang tulog niya kapag bago ang paligid, sumasakit agad ang ulo niya.”

Sumandal ako sa poste sa labas ng ospital. Dahan-dahan kong niluwagan ang hawak sa aking envelope.

“Saang kwarto siya matutulog?”

Natahimik ang kabilang linya ng ilang segundo. Marahil ay hindi inasahan ni Marco na magiging ganito ako kapeaceful.

“Sa guest room lang naman,” medyo lumambot ang boses niya. “Huwag kang mag-isip ng kung ano-ano, Tala. Pansamantala lang naman ito. Napakalaki ng penthouse natin, sayang naman kung nakatiwangwang lang ang isang kwarto.”

Ang duplex penthouse na iyon sa pinakatuktok ng gusali ang aming bridal home.

Noong taon na nagpakasal kami, nalugi ang bagong tatag na negosyo ni Marco. Nagkautang siya ng milyong piso sa mga supplier.

Naalala ko pa noong nakaupo siya sa sementadong sahig ng hindi pa tapos na penthouse, nakasubsob ang mukha sa kaniyang mga tuhod.

“Tala… baka hindi kita mabigyan ng kasal na nararapat para sa iyo.”

Itinabi ko ang mga titulo ng lupa at ari-arian na ipinamana sa akin ng aking lola. Pagkatapos ay lumuhod ako sa harap niya, pinunasan ang alikabok sa kaniyang noo gamit ang aking kamay.

“Ayos lang,” sabi ko sa kaniya. “Ang mahalaga, simulan muna natin ang pagbuo ng sarili nating tahanan.”

Paglipas ng mga taon…

Unti-unting nabuo ang bahay na iyon. Ang chandelier sa sala ay ako ang pumili. Ang dining table ay binili namin matapos naming ikutin ang apat na mall sa buong lungsod. Ang mga halaman sa balcony ay siya mismo ang nagtanim.

Noong unang taon, hindi namulaklak ang mga iyon. Naalala ko pa kung paano niya hinarap ang paso at nagbiro na “walang utang na loob” ang halaman.

Akala ko noon…

Ang panahon na magkasama naming hinintay ang pamumulaklak ng mga halaman ay sapat na para itali ang aming mga puso habambuhay.

Narinig ko ang mahinang ubo sa kabilang linya. Agad na hininaan ni Marco ang kaniyang boses na tila ba takot na takot siyang magising ang kung sinuman.

“Nandito na si Patricia sa tabi ko. Kakarating lang namin, medyo nahihilo siya sa biyahe.”

“Iuuwi ko muna siya para makapag-ayos ng gamit. Mag-uusap tayo mamayang gabi para maipaliwanag ko sa iyo.”

Tumingin ako sa trapiko sa labas ng ospital. Isang taxi ang huminto sa harap ko. Sumilip ang driver at tinanong ako kung sasakay ba ako.

Hindi ako sumagot agad sa driver. Sa halip, kinausap ko si Marco.

“Tala?” tawag niya muli.

“Oo.”

“So, pumapayag ka na?”

Narinig ko ang sarili kong sumagot sa napakahinahong boses:

“Sige.”

Nakahinga siya nang maluwag. “Alam ko namang maiintindihan mo ako. Ikaw ang pinakamaintindihin at pinakamabait na taong kilala ko.”

Nang mabitawan niya ang mga salitang “pinakamaintindihin,” biglang kumirot ang sugat sa aking puson. Hindi ganoon kasakit, pero napakalalim.

Ibinaba ko ang tawag. Sumakay ako sa taxi.

“Saan po tayo, ma’am?” tanong ng driver.

Sinabi ko ang address. Pagtingin niya sa rearview mirror, napansin niyang maputla ako kaya hininaan niya ang aircon ng sasakyan.

“Galing po ba kayo sa operasyon, ma’am?”

Yumuko ako at tinakpan ang likod ng aking medical envelope upang hindi niya mabasa ang nakasulat:

“Obstetrics and Gynecology Emergency Surgery Record.”

“Check-up lang po,” sagot ko.

Biglang nag-vibrate muli ang telepono ko. Isang text mula kay Marco:

“Hindi naman marami ang gamit niya. Ipinahanda ko na kay Yaya Ising ang kwarto. Huwag mo nang tulungan, ha? Kagagaling mo lang sa sakit, baka mapagod ka.”

Matagal kong tinitigan ang mga salitang “kagagaling mo lang sa sakit.”

Alam niyang nagkasakit ako. Pero ang buong akala niya, simpleng lagnat at trangkaso lang ito. Hindi ko na ipinaliwanag sa kaniya ang totoo.

Dahil noong ikatlong araw matapos ang aking operasyon…

Nang sa wakas ay umuwi siya, ang unang sinabi niya sa akin habang nakahiga ako sa sofa ay:

“Tala, pasensya na, naging napakabusy ko nitong nakaraang dalawang araw. Maraming bagay na hindi pa alam si Patricia dahil bago lang siya ulit dito sa bansa.”

Noong mga oras na iyon, may sinat pa ako. May tape pa ang likod ng aking kamay mula sa karayom ng IV drip.

Hinipo niya ang noo ko. “Bakit mainit ka pa rin? Ikaw naman kasi, kung masama ang pakiramdam mo, bakit hindi mo sinabi agad?”

Tinitigan ko ang pagod sa kaniyang mga mata. Sa huli, ngumiti lang ako nang bahagya. “Ayos lang ako.”

Ipinagtimpla niya ako ng maligamgam na tubig sa kusina. Pero bago pa lumamig ang tubig sa baso…

Tumunog ang kaniyang telepono. Sabi ni Patricia, natatakot daw siyang mag-isa sa hotel.

At bago pa man tuluyang lumamig ang tubig…

Matagal nang nakaalis si Marco sa bahay.

Huminto ang taxi sa tapat ng aming gusali. Hindi muna ako bumaba.

Ang gusaling ito ay may labing-walong palapag. Kulay gray ang labas nito, elegante at matayog. Sa pinakatuktok, nakabukas ang mainit na ilaw ng aming penthouse.

Noong ibinigay sa akin ng aking lola ang buong titulo ng gusaling ito bago siya pumanaw, hinaplos niya ang aking buhok at sinabi:

“Tala, ang ari-arian ang huling sandata at proteksyon ng isang babae.”

“Maaari mo itong gamitin para magtayo ng isang tahanan… o maaari mo ring gamitin ito para makalaya.”

Binuksan ko ang aking messenger at nag-send ng message sa aking broker:

“Ihanda mo ang mga dokumento. Ibebenta ko na ang buong building.”

Ipagpatuloy natin ang kuwento at ibigay ang isang matindi, emosyonal, at kasiya-siyang wakas kung saan babawiin ni Tala ang kanyang dignidad at kapangyarihan bilang isang babae.

BAHAGI 2: ANG PAGBUBURA SA NAKARAAN

Mabilis ang naging pagtugon ng aking broker na si Raymond. Hindi siya nagtanong kung bakit. Bilang pamilyang abogado at broker ng lola ko sa loob ng dalawang dekada, alam niya ang halaga ng gusaling iyon.

“Sigurado ka na ba, Tala? Ang buong labing-walong palapag? Kasama ang penthouse ninyo ni Marco?” tanong niya sa kabilang linya nang tawagan ko siya habang papaakyat ako sa elevator.

“Oo, Raymond. Ngayon na. May kliyente ka di báng foreign conglomerate na buwan-buwan ay nag-aalok na bilhin ang buong building para gawing corporate headquarters?”

“Meron, Tala. Isang linggo lang ang hiningi nila noon para i-transfer ang pondo. Kung pipirmahan mo ang mga paunang dokumento ngayon, maaari nating simulan ang proseso bukas na bukas din.”

“Ipadala mo ang mga papel sa email ko. Pipirmahan ko gamit ang e-signature ngayon gabi,” malamig kong sagot.

Nang bumukas ang pinto ng elevator sa 18th floor—ang penthouse—sinalubong ako ng halimuyak ng mamahaling pabango na hindi akin. Sa tapat ng glass wall na tanaw ang buong lungsod, nakatayo si Patricia, suot ang isa sa mga silk robe ko na nakasabit lang sa aming walk-in closet. Sa tabi niya, nakatayo si Marco, may hawak na baso ng alak, at nakangiti habang itinuturo ang tanawin sa labas.

Napatigil silang dalawa nang marinig ang tunog ng aking sapatos.

“Tala!” Agad na lumapit si Marco, bakas ang kaunting pagkailang sa kanyang mukha ngunit pilit na nagpapakita ng lambing. “Nandito ka na pala. Hindi mo sinabi sa akin na lalabas ka ngayon, sana ay nasundo kita.”

Hindi ko siya sinagot. Tiningnan ko si Patricia. Pilit itong ngumiti, isang ngiting mapagkunwari at puno ng tagumpay. “Hi, Tala. Pasensya na kung naging abala ako sa inyo, ha? Sinabi ko naman kay Marco na sa hotel na lang ako, kaya lang, napakapilit niya talaga. Sabi niya, parang kapatid na rin ang turing niya sa akin.”

“Ayos lang,” sabi ko, habang dahan-dahang naglalakad patungo sa aming master bedroom. “Sulitin mo ang pananatili mo rito, Patricia.”

Noong gabing iyon, habang mahimbing na natutulog si Marco sa tabi ko, binuksan ko ang aking laptop. Pinasadahan ko ng tingin ang dokumentong ipinadala ni Raymond: Deed of Absolute Sale for the Entire 18-Story Commercial and Residential Building. Gamit ang nanginginig ngunit determinadong mga daliri, inilagay ko ang aking pirma. Kasabay ng pag-click ko ng ‘Send,’ naramdaman ko ang unt-unting pagkawala ng bigat sa aking dibdib. Ang dugong dumanas ng sakit sa operating room labinlimang araw na ang nakalilipas ay tila nagbago ng daloy—hindi na ito dugo ng isang biktima, kundi dugo ng isang nagpapalaya sa sarili.

BAHAGI 3: ANG PAGPAPALAYAS

Lumipas ang limang araw na parang isang masamang panaginip. Sa bawat araw na iyon, nakikita ko kung paano asikasuhin ni Marco si Patricia. Ipinagluluto niya ito ng agahan, ibinibili ng mga paborito nitong prutas, at dinadala sa mga check-up dahil “mahina ang katawan” nito. Samantalang ako, na may sariwa pang tahi sa tiyan mula sa pagkakawala ng aming sana’y magiging panganay na anak, ay nag-iisa sa kusina tuwing umaga, umiinom ng mga painkiller nang walang nagtatanong kung maayos ba ang lagay ko.

Hanggang sa dumating ang Biyernes.

Nagluluto si Marco ng hapunan habang si Patricia ay nakaupo sa counter bar, nagtatawanan silang dalawa. Pumasok ako sa sala kasunod ang apat na lalaking naka-uniporme ng isang sikat na moving company, kasama si Raymond at dalawang lalaking naka-amerikana.

Napatigil ang tawanan sa kusina. Binitiwan ni Marco ang sandok at mabilis na lumapit sa amin.

“Tala, ano ito? Sino ang mga taong ito at bakit sila nagpapasok ng mga kahon?” bakas ang inis sa boses ni Marco.

“Sila ang mag-e-evict sa inyo,” simpleng sagot ko.

Isang mapait na tawa ang pinakawalan ni Marco. “Evict? Tala, anong kalokohan ito? Bahay natin ito! Ito ang pangkasal nating bahay!”

“Bahay natin?” Tiningnan ko siya nang diretso sa mga mata. Sa unang pagkakataon, nakita niya ang kawalan ng emosyon sa aking mukha. “Marco, nakalimutan mo na yata. Ang buong gusaling ito, mula sa unang palapag hanggang sa penthouse na ito, ay nakapangalan sa akin. Ipinamana ito ng lola ko. Walang ‘natin’ dito.”

Lumapit din si Patricia, tila natatakot. “Marco, anong nangyayari?”

Inabot ni Raymond ang isang makapal na folder sa dalawang lalaking naka-amerikana—na mga kinatawan pala ng bagong may-ari ng gusali.

“Mr. Santos,” seryosong sabi ni Raymond. “Ipinapabatid ko sa inyo na opisyal nang naibenta ni Ms. Tala ang buong labing-walong palapag ng gusaling ito sa Vanguard Holdings Inc. noong nakaraang Lunes. Ang buong transaksyon ay legal, rehistrado, at bayad na nang buo. Ayon sa kasunduan, ang bagong management ay magsisimula ng major renovation sa buong gusali bukas na bukas din sa alas-otso ng umaga. Lahat ng nakatira, kailangang umalis ngayon ding gabi.”

Parang binuhusan ng yelo si Marco. Nanlaki ang kanyang mga mata, lumipat ang tingin sa akin at kay Raymond. “Ibinenta mo? Ang penthouse natin? Ang pangkasal nating bahay, ibinenta mo nang hindi man lang nagsasabi sa akin?!”

“Bakit kailangan kong magpaalam?” tanong ko sa isang napakahinahong boses na mas nakakakilabot kaysa sa sigaw. “Noong ipinamigay mo ang penthouse na ito sa ‘first love’ mo nang walang pahintulot ko, nagpaalam ka ba? Noong iniwan mo ako sa emergency room habang duguuan at nag-aagaw-buhay para lang sumalubong sa airport, nagpaalam ka ba?”

Napakunot ang noo ni Marco, litong-lito. “Emergency room? Anong sinasabi mo? Sabi mo simpleng lagnat lang—”

Inilabas ko ang medical envelope mula sa aking bag at ibinato ito sa dining table. Bumukas ito at lumabas ang mga papel.

“Basahin mo, Marco. Basahin mo ang nakasulat.”

Dahan-dahang lumapit si Marco, nanginginig ang kanyang mga kamay habang binubuksan ang record. Nang mabasa niya ang mga salitang “Emergency Surgery Record – Ectopic Pregnancy Rupture,” literal na nanghina ang kanyang mga tuhod. Napakapit siya sa lamesa.

“T-Tala… buntis ka?” bulong niya, ang kanyang boses ay tuluyang bumasag. “Nawala… nawala ang anak natin?”

“Oo, Marco. Noong gabing masaya kang nag-po-post kasama si Patricia sa airport, noong gabing suot mo ang jacket na binili ko, habang tinatawagan kita nang dalawampu’t pitong beses habang nagmamakaawa ako sa mga nurse na huwag muna akong operahan dahil hinihintay ko ang asawa ko… nandoon ka, abala sa pag-aalaga sa babaeng ‘mababaw ang tulog.'”

Umiyak si Marco. Lumuhod siya sa harap ko, sinubukang hawakan ang mga kamay ko. “Tala… patawarin mo ako… hindi ko alam… isinusumpa ko, hindi ko alam!”

Inilayo ko ang aking mga kamay. Walang kahit isang luha ang pumatak mula sa aking mga mata. Ubos na ubos na ang luha ko noong labinlimang araw na nakalipas sa loob ng malamig na kwarto ng ospital.

“Hindi mo alam dahil hindi mo gustong alamin,” sabi ko habang nakatingin sa kanya mula sa itaas. “Masyado kang naging abala sa nakaraan mo, kaya nakalimutan mo na ang kasalukuyan mo. Ngayon, ibinibigay ko na sa iyo ang buong kalayaan mo. Magsama kayo ni Patricia. Maghanap kayo ng matutuluyan niyo ngayon gabi dahil may labindalawang oras na lang kayo bago putulin ang kuryente at tubig sa penthouse na ito.”

Tumingin ako sa mga movers. “Ipasok ang mga kahon. Lahat ng gamit na binili ko, lahat ng chandelier, lahat ng kasangkapan na ako ang pumili, iimpake niyo. Ang iwan niyo lang ay ang mga damit at gamit nilang dalawa.”

“Tala, pakiusap! Huwag mong gawin ito sa akin! Mahal kita, Tala!” pagmamakaawa ni Marco, habang hinihila ng mga movers ang mga upuan sa sala.

Tiningnan ko si Patricia na ngayon ay nanginginig na sa takot at kahihiyan, hindi makapagsalita habang ang kanyang mga maleta ay inilalabas na ng mga tauhan.

“Raymond, asikasuhin mo ang papeles ng diborsyo at annulment natin. Siguraduhin mong wala siyang makukuhang kahit isang piso sa perang pinagbentahan ko ng building,” utos ko sa aking broker.

“Makakaasa ka, Tala,” sagot ni Raymond na may kasamang tipid na ngiti ng paghanga.

Naglakad ako patungo sa elevator. Bago sumara ang pinto, lumingon ako sa huling pagkakataon sa penthouse na minsan kong itinuring na tahanan. Nakita ko si Marco na nakaluhod pa rin sa sahig, napapaligiran ng mga bakanteng pader at mga kahon, habang si Patricia ay abala sa pag-iyak sa tabi.

Bumukas ang elevator at dahan-dahan akong bumaba. Nang makalabas ako sa lobby ng 18-story building, sinalubong ako ng sariwang hangin ng gabi. Hinaplos ko ang aking tiyan. Masakit pa rin ang sugat, ngunit sa unang pagkakataon, naramdaman ko ang tunay na kagalingan.

Ginamit ko ang ari-ariang iniwan ng lola ko hindi para magtayo ng tahanan kasama ang isang traydor, kundi para tuluyang makalaya. At sa gabing ito, sa wakas… malaya na ako.