Parang may bombang sumabog sa loob ng silid.
Walang gumalaw.
Walang huminga.
Si Tommy Russo ang unang napalingon sa pintuan, mabilis na inilabas ang baril mula sa likod ng kanyang coat.
Kasunod si Sal Vitale.
“Boss—” babala ni Tommy.
Ngunit hindi na kailangan.
Dahil nakatayo nga roon si Vincent Moretti.
Nakababatang kapatid ni Don Dante.
At ang lalaking itinuring niyang pamilya kahit matapos mamatay ang asawa niya.
Nakaayos ang buhok nito.
Malinis ang itim na coat.
At may mabagal na ngiting tila walang anumang mali sa gabing iyon.
“Dante,” kalmado nitong sabi. “Mukhang natakot mo ang bata.”
Tumayo si Dante nang dahan-dahan.
At sa unang pagkakataon sa loob ng maraming taon—
may takot na lumitaw sa mga mata ni Vince.
Dahil hindi galit ang mukha ni Dante.
Mas masahol pa roon.
Wala itong emosyon.
“Lumabas kayo,” sabi ni Dante.
Walang gumalaw ang mga tauhan.
“Boss—”
“Ngayon.”
Mabigat ang katahimikan habang isa-isang lumabas ang mga lalaki.
Naiwan sina Emma, Dante, Vince… at dalawang nurse na halos hindi makahinga sa takot.
Dahan-dahang lumapit si Vince.
“Alam kong masama ang hitsura nito—”
Biglang sumigaw si Emma.
“Huwag mo akong hawakan!”
Napaatras si Vince.
At doon tuluyang nabasag ang huling bahagi ng kontrol ni Dante.
“Sino,” mahina niyang tanong ulit, “ang gumawa nito sa anak ko?”
“Dante, makinig ka muna—”
“Sinong gumawa nito.”
Mas mababa ang boses niya ngayon.
Mas delikado.
Tumingin si Vince kay Emma.
At nagkamali siya.
Dahil sa isang segundo—
isang segundo lang—
lumitaw sa mukha niya ang ekspresyong iyon.
Pagkairita.
Hindi guilt.
Hindi awa.
Pagkairita.
Parang kasalanan pa ni Emma na nagsalita ito.
At nakita iyon ni Dante.
Dahan-dahang napapikit ang Don.
Pagkatapos ay tumango siya minsan.
Parang may bagay sa loob niya ang tuluyang namatay.
Pagdilat niya—
wala na ang kuya.
Wala na ang kapatid.
Boss na ulit siya.
Lumapit siya kay Emma at hinubad ang sariling coat upang balutin ang nanginginig na katawan nito.
“Anak,” mahina niyang sabi, “tingnan mo ako.”
Mabagal na tumingin si Emma.
At kahit puno ng pasa ang mukha nito—
pilit siyang ngumiti para sa ama niya.
Doon tuluyang nadurog si Dante.
Hinaplos niya ang buhok ng anak.
“At ngayon,” bulong niya, “wala nang mananakit sa’yo ulit.”
Pagkatapos ay tumingin siya kay Vince.
“At wala nang awa.”
Nanigas si Vince.
“Dante—”
Ngunit bumukas na ang pinto.
Pumasok muli sina Tommy at Sal.
At sa unang pagkakataon sa buong gabi—
takot ang nasa mukha nilang dalawa.
Hindi dahil kay Vince.
Dahil kay Dante.
Dahil alam nila ang itsura ng Don kapag nagdesisyon na ito.
At alam nilang may mamamatay bago sumikat ang araw.
“Dalhin si Emma sa penthouse,” utos ni Dante. “Triple security. Walang lalapit maliban sa doctor.”
“Boss…” mahina si Tommy. “At siya?”
Hindi agad sumagot si Dante.
Nakatingin lang siya kay Vince.
Sa kapatid niyang minsang isinugal niya ang buhay para iligtas.
Sa lalaking pinatira niya sa bahay nila.
Sa lalaking tinawag ng anak niyang “Tito.”
Pagkatapos ay nagsalita siya.
“Isara ang lahat ng daan palabas ng lungsod.”
Nanlaki ang mata ni Vince.
“Dante, sandali—”
“Lahat ng pantalan.”
“Makinig ka muna—”
“Lahat ng airport.”
Mas bumaba ang boses ni Dante.
“At kapag may tumulong sa kanya…”
Tumigil siya.
“Isama n’yo.”
Biglang umatras si Vince.
“Hindi mo kayang gawin ’to sa sarili mong dugo.”
Dahan-dahang ngumiti si Dante.
At mas nakakatakot iyon kaysa pagsigaw.
“Pagkadikit mo sa anak ko,” bulong niya, “tumigil ka nang maging pamilya.”
Lumapit sina Tommy.
At doon unang nagpanic si Vince.
“Dante!”
Hinablot siya ng dalawang lalaki.
Nagpumiglas siya.
“Wala kang alam! Hindi mo alam ang sinabi sa kanya!”
Huminto si Dante.
Unti-unti siyang lumingon.
“Ano’ng ibig mong sabihin?”
Humihingal si Vince.
Pagkatapos—
napangiti siya.
Mali.
Maling-mali ang ngiting iyon.
Dahil biglang may malamig na takot na dumaan sa gulugod ni Dante.
“Tanungin mo si Emma,” bulong ni Vince. “Tanungin mo kung ano talaga ang nakita niya anim na taon na ang nakalipas.”
Tumigil ang mundo.
Anim na taon.
Ang gabi ng pagkamatay ng asawa niya.
Dahan-dahang bumaling si Dante sa anak.
At si Emma—
na nanginginig buong gabi—
ay tuluyang napaiyak.
“Dad…” basag ang boses niya.
“Hindi aksidente ang pagkamatay ni Mama…”Nanigas si Dante. Ang hangin sa loob ng silid ay tila naging yelo. Ang bawat kataga ni Emma ay parang patalim na bumaon sa puso ng Don.
“Ano’ng sinabi mo?” halos hindi lumalabas ang boses ni Dante.
Tumingin si Emma sa kanyang ama, ang mga mata ay puno ng pait at matagal nang itinatagong trauma. “Noong gabing iyon… sa lumang bodega… hindi preno ng sasakyan ang nasira, Dad. Nakita ko siya.” Itinuro ni Emma ang nanginginig na daliri kay Vince. “Nakita ko si Tito Vince na may kinakausap sa telepono. Sabi niya… ‘Tapos na. Siguraduhin ninyong walang makakaligtas.’”
Humagulgol si Emma, ang boses ay puno ng pagsisisi. “Pinagbantaan niya ako, Dad. Sabi niya, papatayin ka rin niya kapag nagsalita ako. Kaya nanahimik ako… para protektahan ka.”
Dahan-dahang lumingon si Dante kay Vince. Ang katahimikan ni Dante ay hindi na lamang kawalan ng emosyon—ito ay ang katahimikan bago ang isang malakas na delubyo.
“Anim na taon,” bulong ni Dante. “Anim na taon kitang pinatuloy sa hapag-kainan ko habang ang kamay mo ay may bahid ng dugo ng asawa ko.”
“Dante, nagsisinungaling ang bata! Natatakot lang siya—” pagmamakaawa ni Vince, ngunit ang kanyang boses ay pumiyok. Ang kanyang maskara ng pagiging kampante ay tuluyan nang nadurog.
Hindi na sumagot si Dante. Itinaas niya ang kanyang kamay—isang simpleng senyas para kina Tommy at Sal.
“Dalhin siya sa basement,” utos ni Dante, ang boses ay kasing lamig ng libingan. “Huwag ninyong hahayaang mamatay nang mabilis. Gusto kong maramdaman niya ang bawat segundo ng anim na taong ninakaw niya sa amin.”
“Dante! Huwag! Pamilya tayo!” sigaw ni Vince habang kinakaladkad siya palabas nina Tommy. Ang kanyang mga boses ay unti-unting humina hanggang sa tanging ang tunog na lamang ng pagsasara ng mabigat na pinto ang narinig.
Naiwan ang mag-ama sa gitna ng silid. Lumapit si Dante kay Emma at nanginginig na niyakap ang anak. Wala nang Don Dante sa sandaling iyon; isa lamang siyang amang huli na nang nalaman ang katotohanan.
“Patawarin mo ako, anak,” bulong niya sa buhok ni Emma. “Patawarin mo ako.”
Tumingin si Dante sa bintana, sa madilim na lungsod ng Manila na tila naghihintay sa kanyang susunod na galaw. Ang gabi ay malayo pa bago matapos. At tulad ng kanyang ipinangako—wala nang matitirang awa.
Paglabas ng penthouse, huminto si Dante sa tapat ni Sal na naghihintay ng huling utos.
“Boss, paano ang mga tauhan niya sa labas?” tanong ni Sal.
Kinuha ni Dante ang kanyang baril at nilagyan ito ng silencer. Ang kanyang mga mata ay nagniningas sa determinasyong wawakasan ang lahat ng nasimulan ni Vince.
“Linisin ang lahat,” aniya. “Walang ititirang bakas ng pangalang Moretti maliban sa amin ng anak ko.”
Habang sumisikat ang araw sa abot-tanaw, isang bagong yugto ng takot ang nagsimula sa lungsod—ngunit para kay Emma, sa wakas, ang mahabang gabi ng anim na taon ay natapos na.
